[ZHIHU ASK] DU LỊCH CÓ PHẢI NÊN ĐI KHI CÒN TRẺ THÌ MỚI THẤY THÚ VỊ, CẢM NHẬN ĐƯỢC NIỀM VUI VÀ Ý NGHĨA?

Đi đi, khi tim còn nóng và dạ dày còn xanh

Để tôi nói thẳng kết luận trước: Đúng vậy, con người ta phải tranh thủ lúc còn trẻ mà đi đây đi đó thật nhiều.

Năm đó tôi mười tám tuổi, mùa hè sau kỳ thi đại học, tôi đi du lịch Tân Cương. Đêm ở Urumqi, không khí thoang thoảng mùi thịt cừu, ánh lửa than kéo bóng người dài lê thê. Tôi ngồi trên chiếc ghế nhựa, trước mặt là những xiên thịt cừu bóng bẩy, mỡ màng. Người nướng thịt thoăn thoắt đôi tay, thịt đảo trên lửa, mỡ nhỏ xuống làm ngọn lửa bùng lên. Tôi ăn một xiên, rồi lại một xiên, về sau không đếm xuể đã ăn bao nhiêu, chỉ nhớ cuối cùng còn lại khoảng hơn hai mươi chiếc que sắt. Bia rất lạnh, lúc uống vào cảm giác như những ngôi sao sà xuống thật gần. Gió thổi qua, cuốn đi chút oi nồng của mùa hè nơi vùng biên ải.

Năm kia, tôi hai mươi lăm tuổi, lại đến Tân Cương một lần nữa. Tôi tìm đến một cửa tiệm trông có vẻ cũ kỹ, gọi thịt xiên, vẫn là cái mùi thơm quen thuộc đó. Thế nhưng tôi chỉ ăn được năm sáu xiên là đã đặt que xuống. Không phải vì no, cũng chẳng phải vì không ngon, mà chỉ là đột nhiên, cái cảm giác "đói" đến mức có thể nuốt chửng cả bầu trời đêm ấy đã biến mất rồi. Nửa đĩa thịt còn lại nằm im lìm ở đó, giống như một bức thư cũ đã đọc xong.

Tôi ngồi đó châm một điếu thuốc, nhìn đôi tình nhân trẻ phía đối diện ăn đến mức miệng dính đầy dầu mỡ, cười nói rôm rả. Tiếng cười của họ bay đến chỗ tôi, nghe như vọng lại từ một nơi xa xăm nào đó. Tôi chợt hiểu ra rằng, có những thứ không phải do bản thân xiên thịt mang lại, mà là do mùa hè năm mười tám tuổi ban tặng. Cái sự tham lam không lý do đó, cái sự khao khát thế giới mà không chút phòng bị đó, một khi đã qua đi là sẽ không bao giờ quay lại. Giống như gió thổi qua thảo nguyên, cỏ sẽ rạp mình, nhưng chẳng để lại dấu vết gì.

Khi còn trẻ, chúng ta luôn tưởng rằng thời gian còn nhiều, đường còn dài, mọi phong cảnh đều sẽ kiên nhẫn đợi chờ ta. Ngồi ghế cứng hơn ba mươi tiếng đồng hồ trên tàu hỏa, ngủ ở nhà trọ mười tệ một đêm, đi bộ cả ngày trời chỉ để ngắm một buổi hoàng hôn, ăn một bát mì lề đường là đã thấy thỏa mãn. Lúc ấy, vì lòng trống rỗng nên có thể chứa được cả thế giới.

Thế rồi con người ta cứ thế già đi lúc nào không hay. Vai nặng thêm gánh nặng, cơ thể bắt đầu kén chọn, và trái tim cũng học được cách toan tính. Lại đến cùng một nơi, phong cảnh vẫn còn đó, nhưng cảm giác như ngăn cách bởi một tấm kính. Ta sẽ nghĩ xem giường khách sạn có đủ mềm không, lo lắng ngày mai dạ dày có khó chịu không, và mười giờ đêm đã về phòng nằm. Chụp rất nhiều ảnh, về xem lại nhưng chẳng tìm thấy nhịp đập con tim của lúc ấy. Chỉ còn lại một câu nhàn nhạt: "Ồ, chỗ này mình đi rồi."

Có những thứ, lỡ mất là thực sự lỡ mất. Giống như cái dạ dày có thể tiêu hóa hơn hai mươi xiên thịt đêm mười tám tuổi, giống như cái bốc đồng đi đến rã rời chân cũng không muốn dừng lại, giống như cái đêm bị một xiên thịt nướng làm cho cảm động muốn khóc. Chúng sẽ không đến lần thứ hai.

Vậy nên, nếu còn đi được thì cứ đi đi. Đừng đợi đến khi có tiền, đừng đợi đến khi có thời gian, và càng đừng đợi đến lúc nghỉ hưu. Tranh thủ lúc tim còn nóng, mắt còn sáng, dạ dày còn tốt, hãy đi xem thế giới này.

Để một ngày nào đó, khi bạn ngồi trong căn phòng, nhìn màn đêm tĩnh lặng ngoài cửa sổ, có lẽ bạn sẽ nhớ về một hàng thịt nướng vào mùa hè năm nào, nhớ mùi hương của hạt thì là, nhớ về chính mình đã từng sống không chút đắn đo như thế. Đến lúc đó, ít nhất cũng sẽ không quá hối tiếc.

"Thời niên thiếu trót hoang phí ánh xuân quang

Ngựa đạp hoa, rượu nồng thơm vương gót"